Bezpieczne korzystanie z fajerwerków
Sylwester to noc wyjątkowa, jednak to właśnie wtedy w Polsce dochodzi do największej liczby wypadków związanych z używaniem fajerwerków. W ciągu jednej nocy odpalamy ich więcej niż przez cały rok, co niestety skutkuje setkami poparzeń, zranień, pożarów, a nawet wypadkami śmiertelnymi. Najczęstszą przyczyną tych zdarzeń jest niewłaściwe użytkowanie materiałów pirotechnicznych oraz lekceważenie zasad bezpieczeństwa.
Fajerwerki to wyroby pirotechniczne zawierające materiały wybuchowe, które podczas reakcji chemicznej wytwarzają światło, dźwięk, dym lub kombinację tych efektów. Choć służą rozrywce, niewłaściwe ich użycie może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych i materialnych.
Zgodnie z prawem fajerwerki może kupić wyłącznie osoba pełnoletnia. Niestety często dochodzi do sytuacji, w których materiały pirotechniczne trafiają w ręce dzieci i młodzieży. Sprzedaż fajerwerków osobom nieletnim jest przestępstwem i podlega karze grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do dwóch lat. W przypadku zauważenia takiej sytuacji należy niezwłocznie poinformować policję.
Prawo zabrania również używania fajerwerków w miejscach publicznych poza określonym terminem — jedynie w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia jest to dozwolone. W wielu gminach obowiązują dodatkowe ograniczenia, a przedwczesne próby pirotechniczne są surowo zabronione.
Dlatego warto pamiętać, że bezpieczeństwo własne i innych osób zależy od naszej rozwagi. Odpowiedzialne zachowanie podczas świętowania Nowego Roku pozwoli uniknąć tragedii i sprawi, że radość z powitania nowego roku nie zamieni się w dramat.
Niewłaściwie użytkując wyroby pirotechniczne, popełniasz wykroczenie. Możesz zostać ukarany na podstawie:
• art. 51 k.w.7 – zakłócenie spokoju, porządku, spoczynku nocnego; sankcje: areszt od 5 do 30 dni, ograniczenie wolności (1 miesiąc) albo grzywna od 20 do 5 000 zł;
• art. 82 k.w. – nieostrożne obchodzenie się z ogniem lub naruszanie przepisów przeciwpożarowych; sankcje: areszt od 5 do 30 dni, grzywna od 20 do 5 000 zł albo nagana;
• art. 83 k.w. – nieostrożne obchodzenie się z materiałami wybuchowymi, łatwo zapalnymi, wykraczanie przeciwko przepisom o wyrobie, sprzedaży, przechowywaniu, używaniu lub przewożeniu takich materiałów; sankcje: areszt od 5 do 30 dni, grzywna od 20 do 5 000 zł albo nagana.
Wyroby pirotechniczne, potocznie nazywane fajerwerkami, podlegają w Polsce ścisłym regulacjom prawnym. Wymagania bezpieczeństwa, jakie powinny spełniać, określa Rozporządzenie Ministra Rozwoju z 3 czerwca 2016 roku oraz norma PN-EN 15947-5. Z kolei obowiązki producentów, importerów i sprzedawców reguluje ustawa z 21 czerwca 2002 roku o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
Stosowanie fajerwerków wiąże się nie tylko z odpowiedzialnością prawną, lecz także społeczną i moralną. Głośne wybuchy oraz intensywne błyski powodują ogromny stres u zwierząt, szczególnie domowych. W noc sylwestrową oraz w pierwszy dzień Nowego Roku zwierzęta przeżywają najsilniejsze napięcie w całym roku, co często prowadzi do ucieczek, urazów i zaginięć.
Każdy z nas może przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa. Należy informować policję o sprzedawcach oferujących petardy dzieciom, ponieważ sprzedaż wyrobów pirotechnicznych osobom nieletnim jest zabroniona. Fajerwerki mogą odpalać wyłącznie osoby pełnoletnie, a dzieci muszą znajdować się pod stałą opieką dorosłych. Materiały pirotechniczne należy kupować wyłącznie u sprawdzonych sprzedawców i zawsze stosować się do instrukcji producenta.
Przed zakupem należy dokładnie sprawdzić stan produktu. Obudowa nie powinna posiadać pęknięć, wgnieceń ani innych uszkodzeń. Wszystkie elementy muszą być stabilnie połączone, a na opakowaniu powinny znajdować się dane producenta. Wyrób przeznaczony do ustawienia na podłożu musi posiadać odpowiednie zabezpieczenia przed przewróceniem, natomiast petardy trzymane w dłoni – bezpieczny uchwyt. Każdy produkt musi zawierać instrukcję obsługi w języku polskim wraz z ostrzeżeniami dotyczącymi bezpieczeństwa.
Podczas odpalania fajerwerków należy zachować szczególną ostrożność. Trzeba czytać instrukcje i bezwzględnie stosować się do zaleceń producenta. Wybuch petardy może doprowadzić do ciężkich obrażeń – poparzeń, utraty palców, wzroku lub całej ręki. Fajerwerki należy odpalać wyłącznie w miejscach otwartych, z dala od budynków, drzew i linii energetycznych. Nigdy nie wolno pochylać się nad ładunkiem ani próbować sprawdzać niewypału. Zabronione jest odpalanie petard pod wpływem alkoholu.
Należy również pamiętać o zwierzętach – hałas wybuchów powoduje u nich silny lęk. Właściciele powinni zabezpieczyć swoje czworonogi i zadbać, aby nie były narażone na stresujące dźwięki.
W razie wypadku należy natychmiast wezwać służby ratunkowe – straż pożarną i pogotowie.
Stosowanie się do zasad bezpieczeństwa sprawi, że powitanie Nowego Roku 2026 będzie radosne i pozbawione tragedii, których można uniknąć dzięki rozwadze i odpowiedzialności.